Korona Himalajów: Kukuczka – liczebniki porządkowe i główne w przypadkach
About this lesson
Lekcja polskiego B2 dla obcokrajowców o liczebnikach porządkowych i głównych w przypadkach, na przykładzie Jerzego Kukuczki i czternastu najwyższych szczytów Ziemi.
- Grammar
- Porządkowe odmieniają się jak przymiotnik: jako drugi, osiemnastego września, na czternastym szczycie. Główne w przypadkach: po ośmiu latach, z czternastu szczytów, w ciągu dwudziestu pięciu dni. Lata na głos: w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym siódmym roku.
- Topic
- Jerzy Kukuczka z Katowic, drugi człowiek, który zdobył wszystkie czternaście ośmiotysięczników: w niecałe osiem lat, co najmniej dziewięć nowymi drogami, cztery zimą.
- Activities
- Profil z kwartalnika biblioteki, rozmowa Kuby i Sofii nad osią czasu i początek spotkania z przewodnikiem do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, quiz na czacie i koło z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Na start: wysoko w górach
Chapter 2Czytamy: czternaście szczytów
Chapter 3Słuchamy: liczymy szczyty
- Posłuchaj: Kuba i Sofia liczą szczyty KukuczkiListeningTry it
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
- Posłuchaj: pan Rajmund zaczyna spotkanie w biblioteceListeningUnlock
- Transcript, for the teacherUnlock
- Posłuchaj pana Rajmunda i wybierz odpowiedźQuizUnlock
Chapter 4Gramatyka: jako drugi, po ośmiu latach
- Spójrz na schemat: liczebniki w opowieściGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: oś czasu KukuczkiChoose the optionUnlock
- Uzupełnij drugie zdanie: napisz liczebnik słownie, w dobrej formieFill in the gapsUnlock
- Wypełnij tabelę: przeczytaj daty i lata słownieFill in the tableTry it
- Przeciągnij liczebniki: karta z wystawy „Kukuczka w liczbach”Drag and dropUnlock
- Wybierz poprawne zdanieQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: ekstremalne wyzwania
Chapter 6Praca domowa
Góry i wspinaczka po polsku: słownictwo
10 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+7 more with pictures and audio in the lessonMore words
- styl alpejski
- poręczówka
- atak szczytowy
- osiągnięcie
- aklimatyzować się
- rozbić obóz
- zawrócić
Grammar: liczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Uczniowie znają już liczebniki porządkowe, daty i około z dopełniaczem. Nowe jest to, że liczebnik w opowieści przyjmuje przypadek, którego wymaga zdanie: przyimek, czasownik albo rzeczownik. Dlatego mówimy po ośmiu latach, ale zajęło mu osiem lat.
Liczebniki w opowieści: jako drugi, po ośmiu latach
Znasz już: pierwszy… dziesiąty, daty (dwunastego maja), około + dopełniacz. Nowe: liczebnik ma przypadek, którego wymaga zdanie: przyimek, czasownik albo rzeczownik.
Porządkowy odmienia się jak przymiotnik
Liczebnik porządkowy zgadza się z rzeczownikiem jak przymiotnik: jako drugi (mianownik), osiemnastego września (dopełniacz), był drugim zdobywcą (narzędnik), na czternastym szczycie (miejscownik). Przy każdym przypadku tabela podaje jego pytanie.
| przypadek (pytanie) | formy | przykład z lekcji |
|---|---|---|
| mianownik (Kto? Który?) | drugi, czternasty | Zdobył Koronę jako drugi na świecie. |
| dopełniacz (Którego?) | drugiego, osiemnastego | Stanął tam osiemnastego września. |
| biernik (Który? Co?) | pierwszy szczyt, pierwszą górę | W 1979 roku wszedł na pierwszy ośmiotysięcznik. |
| narzędnik (Którym?) | drugim, czternastym | Był drugim zdobywcą Korony. |
| miejscownik (Na którym?) | czternastym, ósmym | Na czternastym szczycie stanął z Hajzerem. |
Główny w przypadkach: -u i -oma
Od pięciu w górę dopełniacz i miejscownik kończą się na -u (ośmiu, czternastu, dwudziestu), a narzędnik na -oma (ośmioma, czternastoma). Dwa, trzy i cztery mają własne formy: dwóch, trzech, czterech, dwoma / dwiema.
| mianownik / biernik | dopełniacz | narzędnik | miejscownik |
|---|---|---|---|
| dwa / dwie | dwóch | dwoma / dwiema | dwóch |
| trzy | trzech | trzema | trzech |
| cztery | czterech | czterema | czterech |
| sześć | sześciu | sześcioma | sześciu |
| osiem | ośmiu | ośmioma | ośmiu |
| czternaście | czternastu | czternastoma | czternastu |
| szesnaście | szesnastu | szesnastoma | szesnastu |
| dwadzieścia | dwudziestu | dwudziestoma | dwudziestu |
| dwadzieścia pięć | dwudziestu pięciu | dwudziestoma pięcioma | dwudziestu pięciu |
| trzydzieści dziewięć | trzydziestu dziewięciu | trzydziestoma dziewięcioma | trzydziestu dziewięciu |
| osiem tysięcy | ośmiu tysięcy | ośmioma tysiącami | ośmiu tysiącach |
Co decyduje o przypadku?
Od, do, w ciągu, w wieku i z w znaczeniu „spośród” chcą dopełniacza, z w znaczeniu „razem z” narzędnika, a po w znaczeniu czasu miejscownika. Zdobyć, mieć i w przy pytaniu w ile czasu? łączą się z biernikiem, a jako przy osobie powtarza przypadek podmiotu.
| słowo przed liczbą | przypadek | przykład |
|---|---|---|
| z, od, do, w ciągu, w wieku, powyżej, około | dopełniacz | z czternastu szczytów, w ciągu dwudziestu pięciu dni |
| po, na, w, o (Gdzie? Kiedy? Po czym?) | miejscownik | po ośmiu latach, na trzech szczytach |
| z (razem z), przed, nad, między | narzędnik | oś czasu z czternastoma szczytami |
| zdobyć, mieć, zająć; na (Dokąd?); w (W ile czasu?) | biernik (jak mianownik) | zdobył czternaście szczytów, wszedł na pierwszy szczyt, w dwadzieścia pięć dni |
| jako + osoba (podmiot) | mianownik | Kukuczka zdobył Koronę jako drugi. |
Lata i daty na głos
Tysiące i setki zostają bez zmian, a dziesiątki i jedności stają się porządkowe: w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym siódmym roku, od dwa tysiące ósmego roku. W dacie dzień i rok stoją w dopełniaczu: osiemnastego września.
| zapis | czytamy | dlaczego? |
|---|---|---|
| w 1987 roku | w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym siódmym roku | Kiedy? w + miejscownik |
| od 1979 roku | od tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego dziewiątego roku | od, do + dopełniacz |
| 18 września 1987 | osiemnastego września tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego siódmego roku | data: dzień i rok w dopełniaczu |
| w maju 1980 roku | w maju tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego roku | miesiąc + rok: rok w dopełniaczu |
| od 2008 roku | od dwa tysiące ósmego roku | tysiące i setki się nie zmieniają |
Około, ponad, niecały i typowe błędy
Około chce dopełniacza, a ponad i prawie zostawiają przypadek reszcie zdania: zajęło mu ponad szesnaście lat. Schemat poprawia jako drugiego, po osiem lat, z czternaście szczytów i rok przeczytany w mianowniku.
Przykłady
- Kukuczka zdobył Koronę jako drugi człowiek na świecie.jako + mianownik, jak podmiot
- Na czternastym szczycie stanął osiemnastego września.
- Koronę zdobył po niecałych ośmiu latach, w wieku trzydziestu dziewięciu lat.
- Zdobywszy Dhaulagiri, po dwudziestu pięciu dniach stanął na Czo Oju.
- Z czterech zimowych wejść trzy były pierwsze w historii.
- W tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym ósmym roku dostał Srebrny Order Olimpijski.
Uwaga!
Około chce dopełniacza: około ośmiu tysięcy metrów. Ponad i prawie nie zmieniają przypadku, decyduje reszta zdania: zajęło mu ponad szesnaście lat, po prawie ośmiu latach. Niecały odmienia się jak przymiotnik: niecałe osiem lat, po niecałych ośmiu latach. Porównaj: w ciągu + dopełniacz (w ciągu dwudziestu pięciu dni) i w + biernik (w dwadzieścia pięć dni).
Typowe błędy
Kukuczka zdobył Koronę jako drugiego na świecie.
Kukuczka zdobył Koronę jako drugi na świecie.
jako + ten sam przypadek co podmiot (Kto? Kukuczka)
Zdobył Koronę po osiem lat.
Zdobył Koronę po ośmiu latach.
po (Po czym?) + miejscownik: liczba i rzeczownik
Dziewięć z czternaście szczytów zdobył nowymi drogami.
Dziewięć z czternastu szczytów zdobył nowymi drogami.
z + dopełniacz: czternastu
w tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt siódmy roku
w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym siódmym roku
dziesiątki i jedności roku: porządkowy w miejscowniku
More lessons on this grammar: Liczebniki lessons and exercises
Try the Liczebniki porządkowe i główne exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- użyć liczebnika porządkowego w dobrym przypadku: Zdobył Koronę jako drugi., Był drugim zdobywcą., Na czternastym szczycie stanął z Hajzerem.
- odmienić liczebnik główny po przyimku: po ośmiu latach, dziewięć z czternastu szczytów, w ciągu dwudziestu pięciu dni, powyżej ośmiu tysięcy metrów
- przeczytać na głos daty i lata: osiemnastego września tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego siódmego roku, w tysiąc dziewięćset czterdziestym ósmym roku
- opowiedzieć o czyimś osiągnięciu krok po kroku, jak na osi czasu, z datami i liczbami
- porozmawiać o ekstremalnych wyzwaniach: Kiedy warto zawrócić, choć cel jest już blisko?
To lekcja 29 kursu Polski B2.1 · Jak działa świat i początek ostatniego działu, Na krańcach świata. Uczniowie znają liczebniki porządkowe i daty z wcześniejszych kursów, a około z dopełniaczem z kursu B1.2; w tekstach wracają też imiesłowy z lekcji 1 i 2 (zdobywszy, wspinając się). Historia Kukuczki to same daty, kolejne szczyty i porównania czasu, więc liczebniki są w niej na każdym kroku. Lekcja 30 schodzi pod wodę, do czasowników z przedrostkami.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o góry i wyzwania, poznają dziesięć słów z obrazkami, od grani po zawrócić, i dobierają je do zdjęć. Czytają profil Kukuczki z kwartalnika biblioteki, z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają, jak Kuba i Sofia liczą szczyty i rysują oś czasu, oraz początku spotkania z przewodnikiem górskim. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, od osi czasu z wyborem formy po kartę z wystawy z lukami. Na koniec uczeń odpowiada na quiz przewodnika na czacie, a grupa kręci kołem z pytaniami o ekstremalne wyzwania.
Praca domowa ma cztery zadania. Czat mieszkania z liczbami do zapisania słownie i łączenie słów z definicjami są sprawdzane automatycznie. Profil czyjegoś osiągnięcia na osi czasu i nagraną opowieść o nim ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- liczebniki w opowieści · liczebniki porządkowe w przypadkach: jako drugi, na czternastym szczycie · liczebniki główne w przypadkach: po ośmiu latach, z czternastu szczytów · lata i daty na głos
- Topic:
- góry · himalaizm · Jerzy Kukuczka · Korona Himalajów i Karakorum · wyzwania
Teaching tips
- Narysuj oś czasu na tablicy: rok 1979 po lewej, 1987 po prawej. Uczniowie dopisują kolejne szczyty i czytają daty na głos, a reszta grupy pilnuje końcówek.
- Ćwicz przyimek i liczbę razem: rzuć po, z, w ciągu albo w wieku, a potem liczbę. Uczeń buduje całe wyrażenie, np. w ciągu dwudziestu pięciu dni.
- Czytaj lata od przyimka: najpierw ustal przypadek (w, od, data), potem odmień tylko dziesiątki i jedności. Tysiące i setki uczniowie mówią bez zmian.
- Wykorzystaj spór o order olimpijski: zapytaj, czy wspinaczka to sport, czy twórczość. To dobry wstęp do koła z pytaniami i okazja do liczb: ponad szesnaście lat, niecałe osiem.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B2.1 · Jak działa świat
32 lekcje polskiego na poziomie B2, część pierwsza, dla uczniów po kursach B1, tylko po polsku. Sześcioro współlokatorów z kamienicy na warszawskiej Pradze poznaje prawdziwe historie: od czeskiego słowa „robot” i polskiego modelu językowego Bielik po żubry z Białowieży, Pyrkon i Koronę Himalajów Kukuczki. Po kursie uczniowie argumentują w debacie, objaśniają odkrycia naukowe laikom, piszą wyważoną recenzję, reklamację i list motywacyjny. Nowe słowa mają obrazki i definicje po polsku, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 AI i przyszłość pracy
skąd się wzięło słowo „robot”, kariera w AI, polski model Bielik, formy na -ąc i -wszy, debata
Lesson 1Robota: skąd się wzięło słowo „robot”Imiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 2Ukończywszy studia: z Kluczborka do OpenAIImiesłów przysłówkowy uprzedni: forma na -wszy i -łszy
Lesson 3Bielik: AI, która mówi po polskuStałe zwroty z imiesłowem przysłówkowym w dyskusji
Lesson 4Projekt: mój głos w debacie o AIPowtórka: imiesłowy przysłówkowe i zwroty do dyskusji
Unit 2 Przełomy w medycynie
witaminy Funka, przeszczep serca w Zabrzu, grupy krwi, zdania typu „to, czego”, liczebniki zbiorowe, nauka prostymi słowami
Lesson 5Polak, który nazwał witaminęZaimek względny co po to, coś, wszystko i nic
Lesson 6Dwoje, troje, pięcioro: serce w ZabrzuLiczebniki zbiorowe: dwoje, troje, pięcioro
Lesson 7A, B, AB, 0: Polak i grupy krwiLiczebniki zbiorowe w przypadkach: dwojga, dwojgu, z dwojgiem
Lesson 8Projekt: nauka w trzy minutyPowtórka: zdania z „to, co” i liczebniki zbiorowe
Unit 3 Ludzie w ruchu
pociągi nad torami, Karta Dużej Rodziny, tramwaje z Bydgoszczy, konstrukcja im…, tym…, obaj i oboje, bywać i miewać
Lesson 9Pociągi, które unoszą się nad torami?Im…, tym… i coraz + stopień wyższy
Lesson 10Dwoje dorosłych, troje dzieci, jedna podróżObaj, obie, oboje: dwie osoby razem
Lesson 11Tramwaje z BydgoszczyCzasowniki wielokrotne: bywać, miewać, widywać
Lesson 12Projekt: lepszy dojazd na PragęPowtórka: stopień wyższy, obaj, obie, oboje i czasowniki wielokrotne
Unit 4 Powroty dzikiej przyrody
żubry, wilki i sokoły, młode zwierzęta na -ę, bywają widywane, natomiast i zaś, film przyrodniczy
Lesson 13Żubry z BiałowieżyMłode zwierzęta na -ę: żubrzę, żubrzęta, troje żubrząt
Lesson 14Wilki bywają widywaneBywają widywane, widuje się je: strona bierna i forma z się
Lesson 15Sokoły na wieżowcachKontrast: natomiast, zaś, z kolei, podczas gdy
Lesson 16Projekt: nasz film przyrodniczyPowtórka: młode zwierzęta, strona bierna z bywać i kontrast
Unit 5 Polska popkultura w świecie
Pyrkon, film „IO”, płyta Hani Rani, ktoś czy ktokolwiek, co prawda…, ale, recenzja z dwóch stron
Lesson 17Pyrkon: tu spotykają się fani fantastykiZaimki nieokreślone z -ś i -kolwiek
Lesson 18Osioł w CannesPrzyznanie racji i kontrast: co prawda…, ale…
Lesson 19Fortepian z GdańskaWyrażenia porządkujące argumenty w recenzji
Lesson 20Projekt: polski weekend kulturyPowtórka: ktoś i ktokolwiek, co prawda…, ale…, z jednej strony
Unit 6 Pieniądze i mądre wybory
historia złotego, wiejska kasa Stefczyka, prawa konsumenta, słowa o czasie i skutku, reklamacja
Lesson 21Dlaczego pieniądz jest złoty?Przysłówki czasu w stylu oficjalnym
Lesson 22Kasa we wsi, 1890Spójniki i wyrażenia, które wprowadzają skutek
Lesson 23Wadliwe słuchawki? Reklamacja!List formalny: formuły i styl nominalny
Lesson 24Projekt: poradnik konsumentaPowtórka: słowa czasu, słowa skutku i list formalny
Unit 7 Język i komunikacja
polskie idiomy, język migowy PJM, Mikołaj Rej, styl potoczny, neutralny i oficjalny, idiomy z innych języków
Lesson 25Nie mój cyrk, nie moje małpyZwiązki frazeologiczne: znaczenie, stała forma i przypadki w środku
Lesson 26Ręce, które mówią: PJMZwiązki frazeologiczne z częściami ciała: język, ręce, głowa
Lesson 27Polacy nie gęsi!Trzy style: potoczny, neutralny i oficjalny
Lesson 28Projekt: wieczór nieprzetłumaczalnych słówPowtórka: związki frazeologiczne i trzy style
Unit 8 Na krańcach świata
Kukuczka i Korona Himalajów, Przepaść Hranicka, stacja polarna Hornsund, liczebniki w opowieści, list motywacyjny
Lesson 29 · you're hereKorona Himalajów: KukuczkaLiczebniki w opowieści: porządkowe i główne w przypadkach
Lesson 30Jak głęboka jest otchłań?Czasowniki ruchu z przedrostkami w wodzie i w przenośni
Lesson 31Zima w HornsundzieList motywacyjny: formuły listu formalnego i cechy kandydata
Lesson 32Projekt: opowieść z krańca świataPowtórka: liczebniki, czasowniki z przedrostkami i list formalny