Magia kiszonek: imiesłów przymiotnikowy bierny na -ny, -ony, -ty
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o imiesłowach przymiotnikowych biernych na -ny, -ony, -ty, w kuchni pełnej słoików, w której jesienią kisi się kapustę.
- Grammar
- Imiesłów, który mówi, co ktoś zrobił z rzeczą: pokrojona kapusta, wyparzone słoiki, zamknięty słoik. Końcówki -any, -ony i -ty, wymiany w pokrojony, ukiszony, upieczony, odmiana i pisownia nieumyte.
- Topic
- W połowie października Kuba i Zosia kiszą kapustę w kuchni na Pradze, a Zosia wspomina drewnianą beczkę babci Hani w Zakopanem.
- Activities
- Artykuł o kiszeniu dawniej i dziś, przepis babci Hani na ogórki, rozmowa w kuchni, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Zytą i koło z pytaniami o smaki jesieni.
What's inside
Chapter 1Co jest w słoiku?
Chapter 2Czytamy: kapusta w beczce
Chapter 3Słuchamy: na Jadwisi kapustę się kisi
Chapter 4Gramatyka: pokrojona kapusta, zamknięty słoik
- Spójrz na schemat: pokrojona kapusta, zamknięty słoikGrammar schemeTry it
- Wybierz poprawną formę: pokroiła czy pokrojona?Choose the optionUnlock
- Uzupełnij zdania: wpisz imiesłów od czasownika z nawiasuFill in the gapsUnlock
- Wypełnij tabelę: od czasownika do imiesłowuFill in the tableTry it
- Przeciągnij słowa: kartka Kuby na lodówceDrag and dropUnlock
- Wybierz poprawną formę imiesłowuQuizUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: kiszonki u ciebie
Chapter 6Praca domowa
Kiszonki i przetwory po polsku: słownictwo
11 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+8 more with pictures and audio in the lessonMore words
- szatkować
- piwnica
- ogórki małosolne
- ogórki konserwowe
- kiszonka
- wyparzyć słoik
- baldachim kopru
- kisić / ukisić
Grammar: imiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
Imiesłów bierny opisuje rzecz przez to, co ktoś z nią zrobił: ktoś pokroił kapustę, więc mamy pokrojoną kapustę. Uczniowie znają te formy ze strony biernej (słoik jest zamknięty), a teraz stawiają je przed rzeczownikiem i odmieniają jak przymiotnik. Schemat zawiera dwie tabele, dwa porównania, pięć przykładów, wskazówkę i cztery typowe błędy.
Kiszona kapusta, zamknięty słoik
Imiesłów przymiotnikowy bierny (Jaki? Jaka? Jakie?) mówi, co ktoś zrobił z rzeczą: ktoś pokroił kapustę → pokrojona kapusta. Odmienia się jak przymiotnik.
Trzy końcówki: -any, -ony, -ty
Pierwsza tabela pokazuje, jak forma zależy od bezokolicznika: -ać → -any (zalany), -ować → -owany (przygotowany), -ić, -yć → -ony (wyparzony, posolony). Krótkie czasowniki i te na -nąć mają -ty: umyty, zamknięty. Wymiany trzeba zapamiętać: pokrojony, ukiszony, upieczony.
| czasownik (co zrobić?) | jaki? (on) | jaka? (ona) | jakie? (ono, one) | zasada |
|---|---|---|---|---|
| zalać | zalany | zalana | zalane | -ać → -any (też: posłać → posłany) |
| przygotować | przygotowany | przygotowana | przygotowane | -ować → -owany |
| wyparzyć | wyparzony | wyparzona | wyparzone | -ić, -yć → -ony |
| posolić | posolony | posolona | posolone | -ić → -ony |
| pokroić | pokrojony | pokrojona | pokrojone | -ić → -ony, i → j |
| ukisić | ukiszony | ukiszona | ukiszone | -ić → -ony, s → sz |
| upiec | upieczony | upieczona | upieczone | c → cz (jak: pieczesz) |
| umyć | umyty | umyta | umyte | krótkie: myć, bić, kryć (umyć, ubić, przykryć) → -ty: umyty, ubity, przykryty |
| zamknąć | zamknięty | zamknięta | zamknięte | -nąć → -nięty (ą → ę) |
Odmiana: w zamkniętym słoiku
Druga tabela odmienia trzy frazy przez pięć przypadków: bez zamkniętego słoika, z pokrojoną kapustą, o umytych ogórkach. Końcówki są takie same jak w przymiotnikach, więc uczniowie B1 szybko je rozpoznają.
| przypadek (pytanie) | on (słoik) | ona (kapusta) | one (ogórki) |
|---|---|---|---|
| mianownik (jaki? jaka? jakie?) | zamknięty słoik | pokrojona kapusta | umyte ogórki |
| dopełniacz (jakiego? jakiej? jakich?) | bez zamkniętego słoika | bez pokrojonej kapusty | bez umytych ogórków |
| biernik (jaki? jaką? jakie?) | mam zamknięty słoik | mam pokrojoną kapustę | mam umyte ogórki |
| narzędnik (jakim? jaką? jakimi?) | z zamkniętym słoikiem | z pokrojoną kapustą | z umytymi ogórkami |
| miejscownik (o jakim? o jakiej? o jakich?) | w zamkniętym słoiku | w pokrojonej kapuście | o umytych ogórkach |
Pokroiła czy pokrojona? -ący czy -ny?
Pierwsze porównanie stawia obok siebie czas przeszły i imiesłów: Zosia pokroiła kapustę i pokrojona kapusta. Drugie wraca do lekcji 9: rosnący ogórek sam coś robi, a zebrany ogórek ktoś zebrał.
Co zrobiła? czy Jaka?
czas przeszły (Co zrobił? Co zrobiła?)
- Zosia pokroiła kapustę.
- Kuba zamknął słoik.
- Babcia umyła ogórki.
imiesłów (Jaka? Jaki? Jakie?)
- pokrojona kapusta
- zamknięty słoik
- umyte ogórki
-ący (lekcja 9) czy -ny?
-ący: ogórek coś robi
- rosnący ogórek = ogórek, który rośnie
-ny, -ony, -ty: ktoś coś zrobił z ogórkiem
- zebrany ogórek = ktoś zebrał ogórek
Przykłady i pisownia z „nie”
Przykłady pokazują imiesłów od niedokonanego kisić (kiszona kapusta) i przypominają stronę bierną z lekcji 1–2: Słoik jest zamknięty. Wskazówka dodaje, że od 2026 roku piszemy niezamknięty razem, a w nazwach produktów imiesłów często stoi po rzeczowniku: ogórki kiszone.
Przykłady
- Kiszona kapusta i kiszone ogórki to klasyka polskiej kuchni.też od niedokonanego: kisić → kiszony
- Do garnka wkładamy poszatkowaną kapustę i pokrojoną marchewkę.biernik: jaką?
- Wyparzone słoiki czekają na półce.
- Kapusta w zamkniętym słoiku nie ma powietrza.miejscownik: w jakim?
- Znasz to już: Słoik jest zamknięty. Kapusta została pokrojona.strona bierna: ta sama forma
Uwaga!
Od 2026 roku nie z imiesłowem piszemy zawsze razem: niezamknięty słoik, nieumyte ogórki. Imiesłów stoi zwykle przed rzeczownikiem (pokrojona kapusta), ale w nazwach produktów często po nim: kapusta kiszona, ogórki kiszone.
Typowe błędy
Schemat poprawia cztery pomyłki: imiesłów zamiast czasu przeszłego (Kuba pokrojony kapustę), brak wymiany (pokroioną), zły przypadek po w (w zamknięty słoik) i rozdzielne nie umytych.
Kuba pokrojony kapustę.
Kuba pokroił kapustę.
Co zrobił? → czas przeszły
Do garnka wkładamy pokroioną marchewkę.
Do garnka wkładamy pokrojoną marchewkę.
pokroić: i → j
Ogórki stoją w zamknięty słoik.
Ogórki stoją w zamkniętym słoiku.
w + miejscownik (w jakim?)
Nie jemy nie umytych ogórków.
Nie jemy nieumytych ogórków.
nie + imiesłów: razem (od 2026 roku)
More lessons on this grammar: Imiesłowy lessons and exercises
Try the Imiesłów przymiotnikowy bierny exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 1 audio clip
- 1 picture
- 1 transcript
The main objectives of this lesson are to:
- utworzyć imiesłów bierny od czasownika dokonanego: zalać → zalany, przygotować → przygotowany, wyparzyć → wyparzony, umyć → umyty
- zapamiętać wymiany w temacie: pokroić → pokrojony, ukisić → ukiszony, upiec → upieczony, zamknąć → zamknięty
- odróżnić czas przeszły od imiesłowu: Zosia pokroiła kapustę, ale pokrojona kapusta
- opisać kolejne kroki przepisu: Do wyparzonych słoików wkładamy umyte ogórki.
- porozmawiać o przetworach na zimę i nazwać rodzaje ogórków: kiszone, małosolne, konserwowe
To lekcja 10 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, druga w module Jedzenie przyszłości. Po imiesłowie czynnym z lekcji 9 przychodzi bierny, którego formy uczniowie znają już ze strony biernej z lekcji 1–3: słoik został zamknięty. Kiszenie to ciąg czynności wykonywanych na rzeczach, więc pokrojona marchewka czy wyparzone słoiki pojawiają się w nim co krok. Lekcja 11 zestawia oba imiesłowy ze zdaniami z który.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o kwaśne jedzenie i zapasy na zimę, poznają jedenaście słów z obrazkami, m.in. beczkę, zalewę i baldachim kopru, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł Kapusta w beczce: dawniej i dziś z zadaniem prawda/fałsz i quizem, a potem przepis babci Hani na ogórki kiszone z osobnym quizem. Słuchają, jak Kuba i Zosia kiszą kapustę. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym wybór między pokroiła a pokrojona i kartka Kuby na lodówce. W rozmowie uczeń samodzielnie doradza Zycie na czacie, jak ukisić ogórki, a potem w parze albo z nauczycielem kręci kołem.
Praca domowa liczy cztery zadania. Dwa z nich, czat współlokatorów z wyborem formy i dopasowanie słów do definicji, są sprawdzane automatycznie. Przepis z kraju ucznia i nagranie o zapasach na zimę trafiają do nauczyciela.
- Grammar:
- imiesłów przymiotnikowy bierny · -ny, -ony, -ty · odmiana jak przymiotnik · nie + imiesłów: razem
- Topic:
- kiszonki · kapusta kiszona · ogórki kiszone · tradycje kulinarne · jesień
Teaching tips
- Przynieś słoik albo zdjęcie przetworów i opisz go razem z grupą:umyte ogórki, zamknięty słoik, pokrojony czosnek. Każda forma odpowiada na pytanie, co ktoś zrobił z rzeczą.
- Zestaw czas przeszły z imiesłowem na tablicy: Kuba zamknął słoik obok zamknięty słoik. Zapytaj, w którym zdaniu jest czasownik. Uczniowie od razu widzą, dlaczego Kuba pokrojony kapustę jest błędem.
- Ćwicz wymiany na głos: pokroić – pokrojony, ukisić – ukiszony, upiec – upieczony. Krótka seria pytań i odpowiedzi przed tabelą wystarczy, żeby uczniowie przestali pisać pokroiony.
- Rozmowę o przetworach zacznij od domu uczniów: zapytaj, co ich rodziny robią na zimę. Przepis z pracy domowej będzie wtedy własny, a imiesłowy pojawią się w nim same.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
24 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lesson 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lesson 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Unit 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Unit 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Lesson 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
Lesson 10 · you're hereMagia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
Lesson 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
Lesson 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”
Unit 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lesson 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Unit 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lesson 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Unit 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lesson 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Unit 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lesson 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe