Sprzątanie świata: dbamy o planetę – apele z „niech” i bezokolicznik na tablicach
About this lesson
Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o trybie rozkazującym z niech i bezokoliczniku na tablicach, czyli o apelach do wszystkich przy akcji Sprzątanie świata.
- Grammar
- Niech każdy weźmie worek, niech nikt nie śmieci, niech będzie wolna od śmieci; napisy z bezokolicznikiem: Nie śmiecić!, Prosimy nie zostawiać worków; powtórka form posprzątajmy i weźcie.
- Topic
- Wrześniowe sprzątanie brzegu Wisły na Pradze: Sofia i Tom oglądają zdjęcia z akcji i planują własny sztab na przyszły rok.
- Activities
- Poradnik i plakat do przeczytania, rozmowa w kuchni i radiowa minuta o ekologii, schemat z czterema ćwiczeniami, czat z Olgierdem i koło z pytaniami.
What's inside
Chapter 1Zakładamy rękawice!
Chapter 2Czytamy: jak wziąć udział?
Chapter 3Słuchamy: plan na przyszły wrzesień
Chapter 4Gramatyka: niech każdy pomoże! Nie śmiecić!
- Spójrz na schemat: apele do wszystkich i napisyGrammar schemeTry it
- Posortuj apele: do kogo mówimy?Sort into columnsUnlock
- Wypełnij tabelę: apele z plakatu jako tablica nad WisłąFill in the tableTry it
- Uzupełnij nowy plakat Sofii: zmień apel do grupy na apel z „niech”Fill in the gapsUnlock
- Wybierz poprawną formę: niech, napis czy forma „ty”?Choose the optionUnlock
Chapter 5Rozmawiamy: chodź z nami!
Chapter 6Praca domowa
Ekologia i sprzątanie po polsku: słownictwo
12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.
+9 more with pictures and audio in the lessonMore words
- akcja ekologiczna
- zaśmiecony
- apel
- niedopałek
- dzikie wysypisko
- ekolog
- śmiecić
- chronić
- wypełniać / wypełnić
Grammar: apele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Apel z formą my, np. posprzątajmy, uczniowie znają z poziomu A2. Ta lekcja dodaje dwa sposoby mówienia do wszystkich naraz: niech z formą „on” albo „oni” oraz sam bezokolicznik na tablicach i w regulaminach. Hasło akcji z 2026 roku, „SOS dla wody! Niech będzie wolna od śmieci”, pokazuje pierwszą z nich w prawdziwym tekście.
Apele do wszystkich: niech…! Nie śmiecić!
Hasło akcji 2026: „Niech będzie wolna od śmieci”. Apel do wszystkich i o innych: niech + forma „on” albo „oni”. Na tablicy: sam bezokolicznik (Nie śmiecić!).
Znasz już z A2: posprzątajmy, weźcie, nie wyrzucajmy
Krótka powtórka przypomina formy my i wy: Posprzątajmy!, Weźcie worki!, Nie wyrzucajmy!. W zakazie po nie stoi czasownik niedokonany. Od tego miejsca schemat przechodzi do apeli do wszystkich i do napisów.
Niech + forma „on” albo „oni”
Po niech czasownik niedokonany ma formę czasu teraźniejszego (niech wszyscy segregują, niech nikt nie śmieci), a dokonany formę czasu przyszłego (niech każdy weźmie, niech dzieci przyjdą). Od być mówimy niech będzie, niech będą. Przykłady pochodzą z hasła akcji i plakatu Sofii.
Niech + forma „on” albo „oni”
| bezokolicznik | aspekt → jaka forma? | on: każdy, nikt | oni: wszyscy, ludzie |
|---|---|---|---|
| segregować | niedokonany → czas teraźniejszy (co robi?) | niech każdy segreguje | niech wszyscy segregują |
| śmiecić | niedokonany → czas teraźniejszy (co robi?) | niech nikt nie śmieci | niech ludzie nie śmiecą |
| dbać | niedokonany → czas teraźniejszy (co robi?) | niech każdy dba o park | niech wszyscy dbają o park |
| wziąć | dokonany → czas przyszły (co zrobi?) | niech każdy weźmie | niech wszyscy wezmą |
| przyjść | dokonany → czas przyszły (co zrobi?) | niech każdy przyjdzie | niech dzieci przyjdą |
| zabrać | dokonany → czas przyszły (co zrobi?) | niech każdy zabierze | niech wszyscy zabiorą |
| być | uwaga: zawsze będzie, będą | niech woda będzie czysta | niech plaże będą czyste |
Przykłady: hasło akcji i plakat Sofii
- „SOS dla wody! Niech będzie wolna od śmieci”hasło akcji, 2026: woda (ona) → niech będzie
- Niech wszyscy segregują odpady!niedokonany → czas teraźniejszy (oni)
- Niech nikt nie śmieci na plaży!nikt nie (znasz z A2) + forma „on”
- Niech każdy weźmie worek i rękawice!dokonany → czas przyszły (on)
- Niech dzieci przyjdą z rodzicami.dzieci → oni: przyjdą
- Zosiu, weź chwytak, a Tom niech weźmie worki.do ciebie: weź; o innej osobie: niech
Tablice i regulaminy: sam bezokolicznik
Na tablicy apel z formą my zmienia się w bezokolicznik: Nie śmiećmy! → Nie śmiecić!. Tabela pokazuje obok zdania z nie wolno i trzeba oraz grzeczną prośbę z prosimy: Prosimy nie zostawiać worków, Prosimy o segregowanie odpadów.
| apel (my) | regulamin (znasz z B1) | tablica: bezokolicznik | grzeczna prośba |
|---|---|---|---|
| Nie śmiećmy! | Nie wolno śmiecić. | Nie śmiecić! | Prosimy nie śmiecić. |
| Nie wchodźmy do wody! | Nie wolno wchodzić do wody. | Nie wchodzić do wody! | Prosimy nie wchodzić do wody. |
| Nie zostawiajmy worków przy drodze! | Nie wolno zostawiać worków przy drodze. | Nie zostawiać worków przy drodze! | Prosimy nie zostawiać worków przy drodze. |
| Segregujmy odpady! | Trzeba segregować odpady. | Segregować odpady! | Prosimy o segregowanie odpadów. |
Ty, my, niech czy bezokolicznik?
Formę wybieramy według odbiorcy: do kolegi weź, do sąsiadów razem ze sobą posprzątajmy, do wszystkich i o innych niech każdy przyjdzie, na tablicy nie śmiecić. Wskazówka dodaje, że po nie napis ma bezokolicznik niedokonany.
Do kogo mówisz? Wybierz formę
| do kogo? | forma | przykład |
|---|---|---|
| do kolegi, do koleżanki | ty | Kuba, weź worek! |
| do sąsiadów, razem ze mną | my | Posprzątajmy razem nasz brzeg! |
| do wszystkich, o innych ludziach | niech + forma „on” / „oni” | Niech każdy przyjdzie o jedenastej! |
| tablica, napis, regulamin | bezokolicznik | Nie śmiecić! Prosimy nie zostawiać worków. |
Uwaga!
Po niech czasownik ma formę „on” albo „oni”: niech każdy weźmie (✗ wziąć). Niedokonany → czas teraźniejszy (segreguje), dokonany → czas przyszły (weźmie), być → będzie. „Niech” mówimy o innych; do ciebie: Weź! (✗ Niech weźmiesz). Na tablicy po nie bezokolicznik niedokonany: Nie wyrzucać! (✗ Nie wyrzucić). Forma „my” jest od formy „ty”: weźmy (✗ wziąćmy).
Typowe błędy
Schemat poprawia cztery pomyłki: niech każdy wziąć zamiast niech każdy weźmie, niech weźmiesz zamiast weź, niech nikt śmieci bez nie oraz nie wyrzucić zamiast nie wyrzucać.
Niech każdy wziąć worek!
Niech każdy weźmie worek!
po „niech” forma „on”, nie bezokolicznik
Niech weźmiesz rękawice!
Weź rękawice!
do ciebie → forma „ty”; „niech” mówimy o innych
Niech nikt śmieci nad Wisłą!
Niech nikt nie śmieci nad Wisłą!
nikt + nie + czasownik
Nie wyrzucić śmieci do rzeki!
Nie wyrzucać śmieci do rzeki!
napis z „nie” → bezokolicznik niedokonany
More lessons on this grammar: Tryb rozkazujący lessons and exercises · Formy pisemne lessons and exercises
Try the Tryb rozkazujący exercises
Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.
What's in the lesson
- 13 auto-checked exercises
- 2 games
- 2 teacher-checked tasks
- 1 real-life document
- 1 article
- 1 grammar scheme
- 1 set of word cards
- 2 audio clips
- 1 picture
- 2 transcripts
The main objectives of this lesson are to:
- zaapelować do wszystkich z niech i formą „on” albo „oni”: Niech każdy weźmie worek!, Niech wszyscy segregują odpady!
- dobrać formę czasownika po niech do aspektu: niech nikt nie śmieci, ale niech dzieci przyjdą z rodzicami
- napisać zakaz albo zasadę na tablicę: Nie wchodzić do wody!, Prosimy nie zostawiać worków przy drodze.
- wybrać formę zależnie od odbiorcy: Kuba, weź worek!, Posprzątajmy razem!, Niech każdy przyjdzie o jedenastej!
- przekonać kolegę do udziału w akcji ekologicznej: Chodź z nami. Posprzątajmy ten park razem!
To lekcja 26 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat, druga w module Wolontariusze. Formy my i wy trybu rozkazującego oraz zakaz z aspektem niedokonanym uczniowie poznali w lekcji 15 kursu Polski A2.2 · Ciekawi świata, a nie wolno i trzeba w lekcji 6 kursu B1.2. Akcja ekologiczna to naturalne miejsce na apele, plakaty i tablice. Lekcja 25 mówiła o liczbach zbiórki WOŚP, a lekcja 27 przenosi się do schroniska dla psów.
Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o czystość okolicy, poznają dwanaście słów z obrazkami i nagraniem, od worka na śmieci po chronić, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają poradnik o udziale w akcji i plakat Sofii z zasadami sprzątania, z zadaniem prawda/fałsz i dwoma quizami. Słuchają, jak Sofia i Tom planują własny sztab, oraz radiowej minuty Zosi o wynikach z 2025 roku. Po schemacie są cztery ćwiczenia: sortowanie apeli, tabela z napisami, przeróbka plakatu na apele z niech i wybór formy. Na koniec uczeń sam przekonuje Olgierda na czacie, a kołem z pytaniami kręci w parze albo z nauczycielem.
Praca domowa ma cztery zadania. Quiz z wyborem poprawnego zdania i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Plakat albo post o sprzątaniu okolicy oraz nagrany apel do sąsiadów ocenia nauczyciel.
- Grammar:
- apel: niech + forma „on” / „oni” · napisy i regulaminy: bezokolicznik · apele i hasła: ty, my, niech
- Topic:
- Sprzątanie świata · ekologia · wolontariat · śmieci · Wisła
Teaching tips
- Zacznij od prawdziwych napisów: pokaż kilka zdjęć polskich tablic, np. Nie deptać trawników albo Nie wchodzić. Zapytaj, kto tu do kogo mówi i dlaczego nie ma formy ty.
- Podziel tablicę na cztery pola: kolega, my razem, wszyscy, napis. Przed sortowaniem zdań każdy uczeń dopisuje do każdego pola jeden własny apel o sprzątaniu.
- Pytaj o aspekt przy każdym niech: co robi? czy co zrobi?. Odpowiedź od razu podpowiada formę: niech segreguje albo niech weźmie.
- Poproś grupę o wspólny plakat po czacie z Olgierdem: jedno hasło z niech, trzy zasady z bezokolicznikiem i zaproszenie z formą my. To dobra próba przed pracą domową.
Liked it?
Teach the whole lesson in edio
26 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.
Start a free trial
7 days, no credit card.
Open the lesson
Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.
Teach it live or as homework
Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.
The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat
32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course
Unit 1 Historie start-upów
ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund
Lesson 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
Lesson 2Wedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość
Unit 2 Miasta jutra
EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer
Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by
Unit 3 Jedzenie przyszłości
sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym
Unit 4 Pamięć i nauka
Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki
Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?
Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery
kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani
Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
Lesson 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty
Unit 6 Sztuka i design
Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik
Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
Lesson 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały
Unit 7 Wolontariusze
WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat
Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
Lesson 26 · you're hereSprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik
Unit 8 Przygoda i wyzwanie
Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi
Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
Lesson 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe



