Sign up for freeSign up

Wedel: słodka historia od 1851 roku – być czy zostać w stronie biernej

Lekcja polskiego B1 dla obcokrajowców o stronie biernej z być i zostać: proces, stan i jedno zdarzenie w historii warszawskiej fabryki czekolady E. Wedel.

Grammar
Być + imiesłów dla procesu i stanu (czekolada jest produkowana, sklep jest otwarty od 1894 roku) i zostać dla jednego zdarzenia z datą: Ptasie Mleczko zostało zarejestrowane w 1936 roku.
Topic
175 lat firmy E. Wedel: cukiernia na Miodowej z 1851 roku, podpis Emila na tabliczkach, pijalnia na Szpitalnej i fabryka na Kamionku. Kuba i Sofia idą do muzeum czekolady.
Activities
Artykuł z magazynu miejskiego, rozmowa w drodze do muzeum i opowieść przewodnika do wysłuchania, schemat z pięcioma ćwiczeniami, czat z Florentyną i koło z pytaniami.

What's inside

  1. Chapter 1Coś słodkiego na start

    • PictureUnlock
    • Otwórz pudełko i odpowiedzOpen the boxUnlock
    • Posłuchaj i zapamiętaj nowe słowaVocabularyTry it
    • Spójrz na zdjęcia i wybierz słowoChoose by pictureUnlock

  2. Chapter 2Czytamy: słodka historia z Pragi

    • Przeczytaj artykuł: Słodka historia z PragiArticleUnlock
    • Przeczytaj i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock
    • Przeczytaj jeszcze raz i wybierz odpowiedźQuizUnlock

  3. Chapter 3Słuchamy: idziemy do muzeum czekolady

    • Posłuchaj: Kuba i Sofia idą do muzeum WedlaListeningTry it
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj i wybierz odpowiedźQuizUnlock
    • Posłuchaj przewodnika: jak jest robiona czekolada?ListeningUnlock
    • Transcript, for the teacherUnlock
    • Posłuchaj jeszcze raz i wybierz: prawda czy fałszTrue or falseUnlock

  4. Chapter 4Gramatyka: jest produkowana czy została zbudowana?

    • Spójrz na schemat: być czy zostać?Grammar schemeTry it
    • Wybierz poprawną formę: jest, była czy została?Choose the optionUnlock
    • Uzupełnij zdania: być w czasie teraźniejszym czy zostać w czasie przeszłym?Fill in the gapsUnlock
    • Wypełnij tabelę: jest robiona czy została zrobiona?Fill in the tableTry it
    • Wybierz poprawną odpowiedź: być czy zostać?QuizUnlock
    • Przeciągnij słowa: Sofia pisze na blogu o muzeumDrag and dropUnlock

  5. Chapter 5Rozmawiamy: słodkie miejsca

    • Wybierz poprawne odpowiedzi: co jest w muzeum czekolady?ChatTry it
    • Zakręć kołem i opowiedz: słodycze, stare sklepy i produkty z twojego krajuSpin the wheelUnlock

  6. Chapter 6Praca domowa

    • Wybierz poprawną formę: czat „Mieszkanie na Pradze”Choose the optionUnlock
    • Dopasuj słowa i definicjeMatchUnlock
    • Napisz artykuł: Jak to się robi?Writing, checked by the teacherUnlock
    • Nagraj odpowiedź: znany produkt z twojego krajuSpeaking, checked by the teacherUnlock

25 exercises in 6 chapters. Start a 7-day free trial to open all of them, copy any part into your own lessons, and teach the lesson live.

Czekolada i słodycze po polsku: słownictwo

12 words and phrases from the lesson, each with a picture and audio in edio.

+9 more with pictures and audio in the lessonMore words

  • ziarno kakaowca
  • podpis
  • podróbka
  • fabryka
  • receptura
  • taśma produkcyjna
  • prażyć
  • produkować
  • podawać

Grammar: strona bierna: być czy zostać?

Lekcja 1 wprowadziła zostać w czasie przeszłym, a ta stawia obok niego być. Wybór zależy od pytania: być opisuje proces albo stan, zostać jedno zdarzenie. W obu konstrukcjach imiesłów zgadza się z podmiotem w rodzaju i liczbie. Schemat ma dwie tabele, słowa-sygnały, przykłady, wskazówkę i typowe błędy.

Jest produkowana czy została zbudowana?

Strona bierna mówi, co się dzieje z rzeczą. Być + imiesłów: proces albo stan. Zostać + imiesłów: jedno zdarzenie. Imiesłów pasuje do podmiotu: czekolada → produkowana.

Proces, stan czy jedno zdarzenie?

Pierwsza tabela łączy pytanie z formą. Co się dzieje? to jest / są + imiesłów niedokonany (czekolada jest produkowana), a Co się działo? to był / była (była sprzedawana). Stan, Jaki jest?, ma jest + imiesłów dokonany, a zdarzenie z datą został / została.

co mówimy? (pytanie)formaprzykład
proces teraz, który się powtarza (Co się dzieje?)jest / są + imiesłów (niedokonany)Czekolada jest produkowana na Pradze. Ziarna są prażone.
proces w przeszłości (Co się działo?)był / była / było / były / byli + imiesłów (niedokonany)Na Miodowej była sprzedawana czekolada.
stan (Jaki jest?)jest / są + imiesłów (dokonany)Sklep na Szpitalnej jest otwarty od 1894 roku.
jedno zdarzenie (Co się stało? Kiedy?)został / została / zostało / zostały / zostali + imiesłów (dokonany)Ptasie Mleczko zostało zarejestrowane w 1936 roku.

Jest budowana, została zbudowana

Druga tabela odmienia obie konstrukcje przez rodzaje i liczby: sklep jest otwierany i został otwarty, fabryka jest budowana i została zbudowana, goście są zapraszani i zostali zaproszeni. Proces ma zwykle imiesłów niedokonany, a zdarzenie dokonany.

kto? co?proces: być (teraz)jedno zdarzenie: zostać
on: sklepjest otwieranyzostał otwarty
ona: fabrykajest budowanazostała zbudowana
ono: muzeumjest zwiedzanezostało otwarte
one: ziarna, piankisą prażone, są robionezostały zrobione
oni: goście (ludzie)są zapraszanizostali zaproszeni

Słowa-sygnały: codziennie, od, w

Słowa codziennie, zwykle, do dziś i od 1894 roku prowadzą do być. Data z w (w 1936 roku), na początku lat 30. albo wtedy prowadzą do zostać. Wskazówka zestawia od 1894 roku jest otwarty z w 1894 roku został otwarty.

Słowa-sygnały

być: jest / są

  • codziennie, zwykle, zawsze, często
  • teraz, dziś, do dziś
  • od 1894 roku (i do dziś)

zostać: został / została…

  • w 1851 roku, w 1936 roku
  • na początku lat 30.
  • wtedy, w końcu (jeden raz)

Uwaga!

Z zostać łączymy imiesłów od czasownika dokonanego: zbudować → zbudowana, otworzyć → otwarty, zarejestrować → zarejestrowane. Uważaj na od i w: od 1894 roku (do dziś) → sklep jest otwarty; w 1894 roku (jeden raz) → sklep został otwarty.

Przykłady z historii fabryki

Sześć przykładów prowadzi od procesu teraz (dziś czekolada jest produkowana przy ulicy Zamoyskiego) przez proces w przeszłości i stan aż do zdarzeń z datą: Fabryka została zbudowana na początku lat 30.

  • Dziś czekolada jest produkowana przy ulicy Zamoyskiego.proces teraz
  • Ziarna kakaowca są prażone, a potem mielone.proces krok po kroku
  • W XIX wieku czekolada była sprzedawana na Miodowej.proces w przeszłości
  • Pijalnia na Szpitalnej jest otwarta od 1894 roku.stan do dziś
  • Fabryka została zbudowana na początku lat 30.jedno zdarzenie
  • W 1936 roku Ptasie Mleczko zostało zarejestrowane.jedno zdarzenie z datą

Typowe błędy

Trzy pomyłki mylą być i zostać: jest zarejestrowane w 1936 roku, codziennie zostały prażone, został otwarty od 1894 roku. Czwarta dotyczy zgody z podmiotem: fabryka została zbudowana, a nie został zbudowany.

  • Ptasie Mleczko jest zarejestrowane w 1936 roku.

    Ptasie Mleczko zostało zarejestrowane w 1936 roku.

    w 1936 roku = jedno zdarzenie → zostać

  • Codziennie ziarna zostały prażone w fabryce.

    Codziennie ziarna są prażone w fabryce.

    codziennie = proces → być

  • Sklep został otwarty od 1894 roku.

    Sklep jest otwarty od 1894 roku.

    od … roku (do dziś) = stan → być

  • Fabryka został zbudowany na początku lat 30.

    Fabryka została zbudowana na początku lat 30.

    fabryka (ona) → została zbudowana

More lessons on this grammar: Strona bierna lessons and exercises

Try the Strona bierna: być i zostać exercises

Try them yourself: these are the same exercises your students do in edio.

More exercises

What's in the lesson

  • 13 auto-checked exercises
  • 2 games
  • 2 teacher-checked tasks
  • 1 article
  • 1 grammar scheme
  • 1 set of word cards
  • 2 audio clips
  • 1 picture
  • 2 transcripts

The main objectives of this lesson are to:

  • opisać proces krok po kroku stroną bierną z być: Ziarna kakaowca są prażone, a potem mielone., Masa jest długo mieszana.
  • wybrać być albo zostać po słowach-sygnałach: codziennie ziarna są prażone, ale w 1936 roku Ptasie Mleczko zostało zarejestrowane
  • odróżnić stan od jednego zdarzenia: Sklep jest otwarty od 1894 roku. i W 1894 roku sklep został otwarty.
  • opowiedzieć historię firmy i jej produktów: W 1851 roku przy ulicy Miodowej została otwarta mała cukiernia.
  • zapytać o znany produkt z innego kraju i odpowiedzieć: Gdzie jest produkowany?, Kiedy została założona?

To lekcja 2 kursu Polski B1.2 · Zmieniamy świat w module Historie start-upów. Rozwija lekcję 1, w której uczniowie poznali został / została + imiesłów, i dodaje stronę bierną z być; wybór imiesłowu opiera się na aspekcie z kursu B1.1. Historia Wedla potrzebuje obu form: fabryka na Pradze wciąż produkuje czekoladę, a dzieje firmy mają wyraźne daty, od cukierni z 1851 roku po Ptasie Mleczko z 1936 roku. Lekcja 3 dodaje przez i stronę bierną w czasie przyszłym.

Na rozgrzewkę uczniowie otwierają pudełko z pytaniami o słodycze, poznają dwanaście słów z obrazkami, od pijalni czekolady po podawać, i rozpoznają sześć z nich na zdjęciach. Czytają artykuł Słodka historia z Pragi z zadaniem prawda/fałsz i quizem. Słuchają rozmowy Kuby i Sofii w drodze do muzeum oraz przewodnika, który opowiada, jak jest robiona czekolada. Po schemacie jest pięć ćwiczeń, w tym tabela obu form i blog Sofii z lukami. Na koniec uczeń sam odpisuje Florentynie na czacie, a w parze kręci kołem z pytaniami o produkty ze swojego kraju.

Praca domowa ma cztery zadania. Czat współlokatorów z wyborem formy i dopasowanie słów do definicji są sprawdzane automatycznie. Artykuł „Jak to się robi?” i nagranie o produkcie z kraju ucznia ocenia nauczyciel.

Grammar:
strona bierna · być czy zostać · jest produkowana / została zbudowana · proces, stan i jedno zdarzenie
Topic:
czekolada · historia firmy · Wedel · Warszawa · Praga · muzeum

Teaching tips

  • Narysuj oś czasu firmy: 1851, 1893, 1894, początek lat 30., 1936, 2024. Przy każdej dacie uczniowie mówią zdanie z zostać, a pod osią dopisują, co dzieje się dziś, z jest / są.
  • Opowieść przewodnika zamień w schemat procesu: po wysłuchaniu uczniowie układają kroki od zbierania owoców do wlewania czekolady do form i mówią każdy krok z jest / są + imiesłów.
  • Pokaż różnicę między od a w: napisz od 1894 roku i w 1894 roku, a obok narysuj odcinek i kropkę. Uczniowie dobierają do nich jest otwarty albo został otwarty.
  • Przed czatem przypomnij słowa-sygnały: Florentyna pyta o miejsce, proces i daty, a błędne odpowiedzi mylą jest z została. Kto szuka w pytaniu daty, wybiera szybciej i pewniej.
  • Do koła dodaj produkty grupy: każdy uczeń przynosi nazwę słodyczy albo potrawy ze swojego kraju i opowiada, jak jest robiona i od kiedy jest znana.

Liked it?

Teach the whole lesson in edio

25 exercises in 6 chapters, ready to teach. edio is an online platform for language schools and teachers: ready-made interactive lessons, live classes, homework and student progress in one place.

  1. Start a free trial

    7 days, no credit card.

  2. Open the lesson

    Find it in the library of 621 ready lessons. Teach it as it is, or copy any chapter into your own lessons.

  3. Teach it live or as homework

    Students work in their own accounts, in sync with you during the lesson, and the practice exercises check themselves.

Teach it free for 7 days

The whole course: Polski B1.2 · Zmieniamy świat

32 lekcje polskiego B1, tylko po polsku, dalszy ciąg kursu Polski B1.1 · Historie w podróży z tymi samymi bohaterami. Współlokatorzy z kamienicy na Pradze poznają założycieli firm, artystów, wolontariuszy i podróżników. Po kursie uczniowie opowiadają historię firmy, proponują zmiany w swojej okolicy, opisują plakat albo rzeźbę, wiedzą, jak zachować się w gościach, i zgłaszają się na wolontariat. Każdy moduł zamyka projekt, słowa objaśniają zdjęcia i polskie definicje, a ćwiczenia są sprawdzane automatycznie.See the course

  1. Unit 1 Historie start-upów

    ElevenLabs, Wedel i Brainly; strona bierna z zostać i być, przez + biernik; prezentacja start-upu w 60 sekund

    1. Lesson 1Lektor, który zainspirował start-upStrona bierna z „zostać” w czasie przeszłym
    2. Lesson 2 · you're hereWedel: słodka historia od 1851 rokuStrona bierna: być czy zostać?
    3. Lesson 3Brainly: od Zadane.pl do całego świataStrona bierna z „przez” i w czasie przyszłym
    4. Lesson 4Projekt: start-up w 60 sekundPowtórka strony biernej: zostać, być, przez i przyszłość

  2. Unit 2 Miasta jutra

    EC1 w Łodzi, Zakrzówek, krakowskie Planty; formy na -no / -to, z się i można by; wniosek o zielony skwer

    1. Lesson 5Elektrownia pełna nauki: EC1 w ŁodziFormy bezosobowe na -no, -to
    2. Lesson 6Kąpiel w starym kamieniołomie: ZakrzówekFormy z „się” oraz można, wolno, trzeba
    3. Lesson 7Tam, gdzie stały mury: krakowskie PlantyTryb przypuszczający w propozycjach: można by, trzeba by
    4. Lesson 8Projekt: zielony skwer na roguPowtórka: formy na -no / -to, z się i można by

  3. Unit 3 Jedzenie przyszłości

    sady pod Grójcem, kiszonki, bank nasion w Radzikowie; imiesłowy kwitnący i ukiszony; menu bez marnowania w barze mlecznym

    1. Lesson 9Największy sad EuropyImiesłów przymiotnikowy czynny: -ący, -ąca, -ące
    2. Lesson 10Magia kiszonekImiesłów przymiotnikowy bierny: -ny, -ony, -ty
    3. Lesson 11Nasiona na rok 2100Fraza z imiesłowem czy zdanie z „który”
    4. Lesson 12Projekt: kuchnia bez marnowaniaPowtórka: imiesłowy i zdania z „który”

  4. Unit 4 Pamięć i nauka

    Centrum Nauki Kopernik, Dyktando, uniwersytety trzeciego wieku; czasowniki z narzędnikiem, dopełniaczem i przyimkiem; własny plan nauki

    1. Lesson 13Dotknij wszystkiego! Centrum Nauki KopernikCzasowniki z narzędnikiem: kim? czym?
    2. Lesson 14Ó czy u? Wielkie dyktandoCzasowniki z dopełniaczem: czego?
    3. Lesson 15Studenci po siedemdziesiątceCzasowniki z przyimkiem: na, do, o, z
    4. Lesson 16Projekt: mój plan naukiPowtórka: czym? czego? czy z przyimkiem?

  5. Unit 5 Zwyczaje i dobre maniery

    kwiaty w prezencie, mikołajki, przejście na ty; wypada i nie wypada, zdrobnienia; obiad u babci Hani

    1. Lesson 17Tylko nieparzyste: kwiaty w prezencieWypada, nie wypada, należy, nie należy + bezokolicznik
    2. Lesson 18Słodycze w bucikach: MikołajkiZdrobnienia: -ek, -ik, -ka, -uszko i imiona
    3. Lesson 19Mówmy sobie po imieniu!Z formy pan / pani na ty: czasownik, zaimki, wołacz
    4. Lesson 20Projekt: gość w polskim domuPowtórka: wypada, zdrobnienia i przejście na ty

  6. Unit 6 Sztuka i design

    Polska Szkoła Plakatu, Agora Magdaleny Abakanowicz, fotel 366; opis obrazu, forma na -ąc, materiały; wystawa i audioprzewodnik

    1. Lesson 21Plakaty, które stały się sztukąOpis obrazka: przyimki, przypadki i „widać”
    2. Lesson 22Tłum z żelaza: Agora w ChicagoImiesłów przysłówkowy współczesny: forma na -ąc
    3. Lesson 23Fotel z mieszkania babci: model 366Z czego to jest? Z / ze, przymiotniki i imiesłowy
    4. Lesson 24Projekt: nasza wystawaPowtórka: opis obrazka, forma na -ąc i materiały

  7. Unit 7 Wolontariusze

    WOŚP, Sprzątanie świata, spacery z psami ze schroniska; około i procenty, niech każdy…, zależy mi; zgłoszenie na wolontariat

    1. Lesson 25Czerwone serduszko na każdej kurtce: WOŚPLiczby w raportach: około, ponad, ułamki i procenty
    2. Lesson 26Sprzątanie świata: dbamy o planetęApele: niech + forma „on” albo „oni” i bezokolicznik na tablicach
    3. Lesson 27Sobotnie spacery z psami ze schroniskaCelownik w zwrotach: zależy mi, brakuje mi, chce mi się
    4. Lesson 28Projekt: zgłoszenie na wolontariatPowtórka modułu: liczby w raportach, apele i celownik

  8. Unit 8 Przygoda i wyzwanie

    Wanda Rutkiewicz, Andrzej Bargiel, Marek Kamiński; zanim, mimo że, dzięki i z powodu; wyprawa przedstawiona sponsorowi

    1. Lesson 29Pierwsza Europejka na EvereścieZdania czasowe: zanim, gdy tylko, dopóki nie, aż
    2. Lesson 30Na nartach z K2Zdania przyzwalające: chociaż, mimo że, mimo + dopełniacz
    3. Lesson 31Oba bieguny w jeden rokPrzyczyna: dzięki, przez, z powodu, ponieważ, bo, dlatego
    4. Lesson 32Projekt: wyprawa marzeńPowtórka modułu: zdania czasowe, przyzwalające i przyczynowe

Questions about this lesson

Kiedy w stronie biernej używamy „być”, a kiedy „zostać”?
Być mówi o procesie albo stanie, zostać o jednym zdarzeniu. Czekolada jest produkowana na Pradze opisuje to, co dzieje się regularnie, a Fabryka została zbudowana na początku lat 30. zdarzenie, które się zakończyło. Stan też wyrażamy przez być: Sklep jest otwarty od 1894 roku. W lekcji Wedel: słodka historia od 1851 roku na edio.ai obie formy opisują tę samą fabrykę.
Jak tworzy się stronę bierną z „być”?
Być w odpowiednim czasie plus imiesłów zgodny z podmiotem. W czasie teraźniejszym mówimy jest produkowana, są prażone, a w przeszłym była sprzedawana, były podpisywane. Do procesu wybieramy zwykle imiesłów od czasownika niedokonanego: produkować → produkowany, prażyć → prażony. Taka strona bierna dobrze opisuje przepisy, instrukcje i pracę fabryki.
Czy strona bierna z „być” może opisywać przeszłość?
Tak, gdy chodzi o proces albo czynność powtarzaną. W XIX wieku czekolada była sprzedawana na Miodowej mówi, co działo się przez dłuższy czas, a tabliczki były podpisywane o czymś, co się powtarzało. Jedno zakończone zdarzenie wymaga zostać: W 1851 roku cukiernia została otwarta. Schemat tej lekcji pokazuje obie przeszłe formy w jednej tabeli.
„Sklep jest otwarty od 1894 roku” czy „został otwarty od 1894 roku”?
Z od i datą mówimy jest otwarty. Od 1894 roku oznacza okres, który trwa do dziś, więc opisujemy stan. Forma został otwarty łączy się z w: w 1894 roku sklep został otwarty, bo otwarcie było jednym zdarzeniem. To jeden z czterech typowych błędów w schemacie lekcji Wedel: słodka historia od 1851 roku.
„Codziennie ziarna są prażone” czy „zostały prażone”?
Przy czynności powtarzanej mówimy są prażone. Słowa codziennie, zwykle, zawsze i często sygnalizują proces, a proces wyraża być. Forma z zostać opisuje jedno zakończone zdarzenie i ma imiesłów dokonany: wczoraj tabliczki zostały zapakowane.
Jak opisać po polsku, jak coś jest robione?
Stroną bierną z być i słowami najpierw, potem, na końcu. Na przykład: Najpierw mąka jest mieszana z wodą. Potem ciasto jest zostawiane na noc. Rano bochenki są pieczone. Wykonawca jest tu nieważny, więc go nie nazywamy. Na edio.ai przewodnik z lekcji o Wedlu opowiada w ten sposób drogę od ziarna kakaowca do tabliczki.
Co znaczy „mieć wszystko oprócz ptasiego mleka”?
To znaczy mieć wszystko, czego można chcieć. Ptasie mleko jest w polszczyźnie obrazem rzeczy rzadkiej albo w ogóle nieistniejącej. Stąd pomysł na nazwę słodyczy: według historii firmy E. Wedel Ptasie Mleczko było odpowiedzią na pytanie, czego może jeszcze chcieć ktoś, kto ma już wszystko. Artykuł w tej lekcji przytacza tę historię.
Jak uczyć strony biernej z „być” i „zostać”?
Na jednym temacie, który ma i codzienny proces, i historię. Fabryka, piekarnia czy kawiarnia pozwalają opisać, co dzieje się codziennie, i opowiedzieć, co się stało w danym roku. Pomaga oś czasu oraz pytania Co się dzieje? i Co się stało?. W tej lekcji uczniowie najpierw słyszą proces w opowieści przewodnika, a potem wypełniają tabelę obu form.
Jaka gra pomaga ćwiczyć stronę bierną z „być” i „zostać”?
Koło z pytaniami o produkty i miejsca z kraju ucznia. Pytanie Jakie słodycze są typowe dla twojego kraju? Jak są robione? wymaga jest / są, a Jaka firma z twojego kraju ma długą historię? Kiedy została założona? formy z zostać. W edio kołem kręci się w parze albo z nauczycielem, a czat z Florentyną uczeń przechodzi sam.
Jaką pracę domową zadać do strony biernej z „być” i „zostać”?
Krótki artykuł o tym, jak powstaje lokalny produkt. Kroki produkcji uczeń opisuje z być (jest mieszany, są pieczone), a jeden albo dwa fakty z historii z zostać (została otwarta w 1985 roku). W lekcji o Wedlu artykuł i nagranie o znanym produkcie ocenia nauczyciel, a dwa pozostałe zadania są sprawdzane automatycznie.
Czy są interaktywne ćwiczenia ze strony biernej z „być” i „zostać”?
Tak, wybór między jest a został łatwo sprawdzić online. Na tej stronie działają trzy części lekcji Wedel: słodka historia od 1851 roku: nagranie, w którym Kuba i Sofia idą do muzeum Wedla, tabela jest robiona czy została zrobiona? oraz czat o muzeum czekolady. Artykuł, opowieść przewodnika, pozostałe zadania i praca domowa są w pełnej lekcji.
Unlock full lesson

Teach this lesson with your students

Book a demoStart free trial

No credit card required